Oedeemtherapie

Kinesitherapie

Voor algemene kinesitherapie en sportkinesitherapie kan u op ons rekenen. We stellen een diagnose en bieden de juiste behandelmethoden aan.

Oedeemtherapie is een gespecialiseerde vorm van kinesitherapie die zich richt op het onderzoeken en behandelen van oedeem en aanverwante aandoeningen. Oedeem is een ophoping van vocht in de weefsels, waardoor zwelling en andere klachten kunnen ontstaan. De oorzaak van oedeem kan verschillend zijn. Daarom is een goede evaluatie belangrijk om de behandeling af te stemmen op de specifieke situatie van de patiënt.

Voor wie?

Oedeemtherapie kan aangewezen zijn bij verschillende vormen van oedeem, waaronder lymfoedeem, lipoedeem en veneus oedeem.

Mogelijke symptomen

Lymfoedeem kan zich onder andere uiten door:

een zwaar of gezwollen gevoel;
spanning van de huid;
spanning van kleding;
zichtbare afdrukken van kleding of sieraden in de huid;
zichtbare zwelling.

Bij een vermoeden van lymfoedeem is het belangrijk om tijdig medisch advies in te winnen. Vroege herkenning en behandeling kunnen helpen om verdere toename van de klachten te beperken.

Lymfoedeem

Lymfoedeem is een opstapeling van lymfevocht in de weefsels. Dit ontstaat wanneer het lymfestelsel onvoldoende in staat is om vocht en bepaalde stoffen uit de weefsels af te voeren. Afhankelijk van welke lymfevaten en lymfeklieren minder goed functioneren, kan lymfoedeem ontstaan ter hoogte van verschillende lichaamsregio’s, zoals de arm, hand, romp, benen of buik.

Er wordt een onderscheid gemaakt tussen:

Primair lymfoedeem: een aangeboren verstoring in de ontwikkeling of werking van het lymfestelsel.
Secundair lymfoedeem: een verworven verstoring van het lymfestelsel, bijvoorbeeld na een operatie, kankerbehandeling, radiotherapie, infectie of trauma.

Mogelijke symptomen

Lymfoedeem kan zich onder andere uiten door:
een zwaar of vermoeid gevoel in de benen;
pijn of gevoeligheid bij druk;
snel blauwe plekken;
een symmetrische toename van het volume van de benen en/of armen;
veranderingen in de huid- en onderhuidstructuur;
problemen bij het bewegen door schurende huid;
gewrichts- of knieklachten;
moeilijkheden met gewichtsbeheersing.

Bij lipoedeem ligt de nadruk op het verminderen van klachten, het behouden van mobiliteit en het verbeteren van de levenskwaliteit. Beweging, training en, indien aangewezen, compressietherapie kunnen hierbij een belangrijke rol spelen.

Lipoedeem

Lipoedeem is een chronische aandoening waarbij er sprake is van een abnormale verdeling en ophoping van vetweefsel. De aandoening komt voornamelijk voor bij vrouwen en ontstaat of verergert vaak tijdens periodes van hormonale veranderingen, zoals de puberteit, zwangerschap of menopauze. Erfelijke factoren kunnen hierbij een rol spelen. Lipoedeem komt meestal symmetrisch voor, voornamelijk ter hoogte van de benen, heupen en dijen. Soms kunnen ook de armen betrokken zijn. De handen en voeten blijven doorgaans gespaard.

Wanneer er naast lipoedeem ook een duidelijke lymfoedeemcomponent ontstaat, spreken we van lipolymfoedeem.

Mogelijke symptomen

een zwaar of vermoeid gevoel in de benen;
zichtbare zwelling, vooral rond de enkels en onderbenen;
zichtbare spataders;
roodbruine huidverkleuringen;
een dunne of kwetsbare huid;
huidwonden die moeilijk genezen.

Veneus oedeem

Veneus oedeem is een vochtophoping die ontstaat door een verminderde werking van de aderen. Het komt meestal voor ter hoogte van de benen en kan aan één of beide benen aanwezig zijn. Een belangrijke oorzaak is een verminderde werking van de kleppen in de aderen. Wanneer deze kleppen onvoldoende functioneren, kan de druk in de aderen toenemen. Hierdoor wordt meer vocht naar de omliggende weefsels afgegeven en ontstaat er zwelling, vaak vooral ter hoogte van de enkels en onderbenen.

Veneus oedeem kan onder andere voorkomen bij:

spataders;
chronische veneuze insufficiëntie;
een doorgemaakte trombose of posttrombotisch syndroom;
zwangerschap;
hartfalen.

Behandeling

De behandeling wordt afgestemd op de oorzaak, de aard en de ernst van de klachten. Afhankelijk van de situatie kan de therapie bestaan uit:

Manuele lymfedrainage: een specifieke manuele techniek ter ondersteuning van de lymfatische afvoer, onder andere volgens de Fill & Flush-techniek van Prof. Belgrado.
Compressietherapie: het aanleggen van korte-rekzwachtels om zwelling te verminderen en de afvoer van vocht te ondersteunen.
Therapeutische compressiekousen: opmeten en begeleiding bij de aanvraag van aangepaste compressiekousen.
Huidzorg en informatie: advies over huidverzorging en het voorkomen van huidproblemen en infecties.
Oefentherapie: gerichte oefeningen om de spierpomp en afvoer te ondersteunen.
Trainingstherapie: aandacht voor het verbeteren of behouden van zowel conditie als spierkracht, aangepast aan de mogelijkheden en belastbaarheid van de patiënt.
Advies en zelfmanagement: praktische informatie en begeleiding zodat je ook zelf actief kunt bijdragen aan het onder controle houden van de klachten.

Persoonlijke begeleiding

Oedeemtherapie is steeds persoonlijk en op maat. Niet elke vorm van oedeem wordt op dezelfde manier behandeld. Daarom wordt er rekening gehouden met de oorzaak van het oedeem, de ernst van de klachten en jouw persoonlijke mogelijkheden en doelstellingen. Het doel van de behandeling is om zwelling en klachten te verminderen, de huid en mobiliteit te ondersteunen en de kwaliteit van het dagelijks leven te verbeteren.

Heb je een plotse zwelling van een arm of been, eventueel in combinatie met pijn, roodheid of warmte? Neem dan eerst contact op met je huisarts voor medisch advies.

Onderzoek en evaluatie

Tijdens een eerste afspraak worden de klachten en de mogelijke oorzaak van het oedeem uitgebreid in kaart gebracht. Er wordt onder andere gekeken naar:

de plaats en omvang van de zwelling;
de huidconditie;
eventuele veranderingen in het weefsel;
de mobiliteit en spierfunctie;
de invloed van de klachten op het dagelijks functioneren.

Op basis hiervan wordt een persoonlijk behandelplan opgesteld. Indien verder medisch onderzoek of overleg met een arts nodig is, wordt dit steeds besproken.